Stofdeeltjes vangen m.b.v. je fiets en een 3D geprinte deeltjes versneller

Datum: Maart - Mei 2026

Principe:

Stuifmeel en stof verzamelen op de fiets m.b.v. een 3d geprinte "impactor".

Materiaal:

  • 3D printer (Bambu Lab A1
  • PLA
  • Objectglaasjes
  • Dekglaasjes
  • Kaisers glycerin jelly
  • Glazen staafje
  • Verwarmingsplaat
  • Doorlichtmicroscoop
  • USB microscoop

Bereiding van Glycerol/gelatine/fuchsine volgens Kaiser
  • Week 7 g gelatine in 42 ml water gedurende 2 uur.
  • Voeg daaraan 50 g glycerol (=glycerine) toe.
  • Verwarm voorzichtig gedurende 15 minuten,
  • Het mengsel mag niet koken.
  • Voeg aan 10 ml van de zelf bereide glycerolgelatine 2 tot 4 druppels van een oplossing van 1 gram basisch fuchsine in 100 ml alcohol toe en meng goed.

 

Uitvoering en resultaat:

  • Het 3D design en de 3D printfiles kan men downloaden van Printables.
  • Print de impactor m.b.v. de 3D printer

  • Smelt de Kaiser Glycerin Jelly op een warmhoudplaat

  • Smeer wat uit op een objectglas m.b.v. een glasstaaf

  • Laat afkoelen

  • Plaats het objectglas in de impactor

  • Zet de impactor vast op de voorkant van de fiets

  • Ga fietsen

  • Neem het objectglas en plaats een dekglas

  • Bekijk het preparaat onder de microscoop

Microscoop: Euromex ML2000
Objectief: 10x, 20x en 40x
Camera: Samsung Galaxy Note 9 (in Oculair via Oculair Adapter met een 12.5x Lens) in Portrait Mode).
Fietstocht van 30 km van Hoofddorp naar en rond Haarlem op 1 april
Objectief: 10x

Door de reactie met fuchsine zijn de stuifmeelkorrels rood gekleurd.
Objectief: 20x
 
Fietstocht van Hoofddorp naar Amsterdam en terug (40 km) op 8 april 2026
Objectief: 10x

Op het objectglas is een streep met veel stofdeeltjes zichtbaar. Dit zijn waarschijnlijk de zwaardere deeltjes.  Het stuifmeel is meer verspreid over het objectglas.

Objectief: 40x
Objectief: 20x
 

Onderstaande foto's zijn van een prepraat waarbij ik ca. 100 tot 150 km gefietst heb in de periode eind april begin mei.


Men kan goed zien dat er veel stof verzameld is en niet alleen maar stuifmeelkorrels.

 

 DinoLite AM4815ZT USB microscoop
Ca. 20 x
Ca. 220 x
 

Discussie:

Deze fiets applicatie is ontworpen om deeltjes die in de lucht rondzweven te verzamelen op een objectglas. De "impactor"  is in feite een deeltjesversneller voor microscopisch kleine deeltjes (stuifmeel, sporen, microplastics in een range van 50-100 micrometer.

De lucht wordt met een tunnel gefocusseerd op een spleet die op het einde van de tunnel geplaatst is. De lucht die door de spleet komt komt in contact met een objectglas bedekt met een "plakmiddel". Dit design is in de procesindustrie bekend als een “single impactor”.

Ik heb in dit experiment geen moeite gedaan om de pollen te identificeren. De pollenkalender laat zien welke stuifmeelkorrels men kan verwachten in april. In de achtergrondinformatie zijn enkele plaatjes van korrels te vinden.

Stuifmeelkorrels die door insecten meegedragen worden bevatten vaak fijne uitsteeksels zodat het stuifmeel makkelijk aan het insekt blijft vastkleven. Stuifmeel dat door de wind meegedragen wordt is glad en bevat luchtblaasjes die het oppervlak groter maken zodat de korrel makkelijker door wind gedragen kan worden. Qua grootte variëren stuifmeelkorrel, afhankelijke van de soort, tussen de 20 - 40 micrometer ( vergeet-me-nietje 8 µm, maïs 100 µm, sierpompoen 200 µm, koolzaad 27 µm, tamme kastanje 12 µm).
 
Opmerkingen:

  • Kaiser's glycerin jelly is een waterig inbedmiddel dat vast is bij kamertemperatuur. Het basiche fuchsine kleurt de stuifmeelkorrels rood zodat ze beter zichtbaar worden.
  • I. p. v. Kaisers Glycerin Jelly kan men ook dubbelzijdige tape of minerale olie gebruiken

Literatuur:

  • Virgil A. Marple, Klaus Willeke ; "Impactor design"; Atmospheric Environment (1967); 10 10 1967; p. 891-896.
  • Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie; "Microscopie als hobby"; 2013; p. 72-75,102,103.
  • Bruno P. Kremer; "Das Grosse Kosmos-Buch der Mikrokopie"; Kosmos; 2010 (2002); ISBN 9783440125335; p.213-219.

Relevante websites:

Minder relevante websites:
 

Achtergrondinformatie:

Pollenkalender

   

 
Stuifmeelkorrels

06/05/2026