Zuurstof uit Kaliumpermangaat - II

Datum:  Februari 2026

Inleiding:

Ik heb verschillende scheikunde dozen in mijn bezit maar doe er eigenlijk te weinig mee. Laatst heb ik besloten daar verandering in te brengen en enkele klassiek proefjes uit te gaan voeren. Uiteraard ontdekte ik daarna dat ik dit experiment al eens uitgevoerd had. In deze versie heb ik echter een fimpje.

Materiaal:

  • Kaliumpermangaat
  • Houtspaander
  • Statief met reageerbuishouder
  • Bakje
  • Spatel
  • Water
  • Doorgestoken stop
  • Krom glazen buisje
  • Rubber slang
  • Aansteker

Uitvoering:

  • Plaats 5 spatelpunten Kaliumpermanganaat (KMnO4) in een regeerbuis
  • Bouw vervolgens de opstelling op zoals weergegeven in onderstaande schema
  • Verwarm het KMnO4 met de spiritusbrander
  • Observeer
  • Steek de spaander aan en blaal de vlam uit. De spaander moet gloeien, niet branden
  • Neem de met gas gevulde buis en steek er de spaander in
  • Observeer

Resultaten:

Als snel kunnen we de vorming van gasbellen waarnemen.

In eerste instantie is dit alleen maar de uitzetting van de lucht die verwarmd wordt maar als snel kunnen we een fikse gasontwikkeling waarnemen.

We zien ook dat de kleur van het kaliumpermanganaat veranderd, het wordt zwart.

Als we een gloeiende houtspaander in de gasopvangbuis steken gaat deze weer branden.

YouTube link: KMnO4_1

YouTube link: KMnO4_2

Discussie:

De ontledingsreactie van kaliumpermanganaat verloopt als volgt:

2KMnO4 --∆T -->  K2MnO4 + MnO2 + O2(g)

KMnO4 wordt kaliummanganaat genoemd, het MnO4 heeft een -2 lading.

Het zwarte poeder dat gevormd wordt is bruinsteen (MnO2).

De productie van zuurstof wordt aangetoond m.b.v. de gloeiende houtspaander test.

Literatuur:

  • Kurt Waselowsky; 'KOSMOS Chemie C3000 Experimentieranleitung'; Franck-Kosmos; 2002; p. 38,39.
  • J.C. Alders; 'Jongens en Scheikunde'; Thieme; 3de druk; 1941; p. 7,8.

Relevante websites:

14/02/2026